{"id":12702,"date":"2023-01-19T17:10:53","date_gmt":"2023-01-19T15:10:53","guid":{"rendered":"https:\/\/algalia.com\/gl\/?page_id=12702"},"modified":"2023-01-24T16:56:37","modified_gmt":"2023-01-24T14:56:37","slug":"vergona-unha-emocion-con-presencia-e-impacto-nas-organizacions","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/algalia.com\/gl\/vergona-unha-emocion-con-presencia-e-impacto-nas-organizacions\/","title":{"rendered":"A vergo\u00f1a: unha emoci\u00f3n con presenza e impacto nas organizaci\u00f3ns"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-12703 alignright\" src=\"https:\/\/algalia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/230117-POST-Verguenza-IMAXE-01-300x184.jpg\" alt=\"\" width=\"550\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/algalia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/230117-POST-Verguenza-IMAXE-01-300x184.jpg 300w, https:\/\/algalia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/230117-POST-Verguenza-IMAXE-01-610x375.jpg 610w, https:\/\/algalia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/230117-POST-Verguenza-IMAXE-01.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/p>\n<p><strong>Desde a proposta do programa VIRADA entendemos as emoci\u00f3ns como un dos tres eixos centrais do mesmo, xunto coa linguaxe e o corpo, cos que est\u00e1n interrelacionadas.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Emoci\u00f3n prov\u00e9n do lat\u00edn <em>emovere<\/em>, que est\u00e1 formado por <em>ex<\/em> \u201ccara a f\u00f3ra\u201d e <em>movere<\/em>, \u201cremover, sacar dun lugar, retirar\u201d, pero tam\u00e9n \u201csacudir\u201d. Nesta ocasi\u00f3n, queremos contribu\u00edr a \u201csacudir\u201d, sacar \u00e1 luz e visibilizar unha emoci\u00f3n dif\u00edcil que pode chegar a atrapar \u00e1s persoas e \u00e1s organizaci\u00f3ns que a experimentan: a vergo\u00f1a.<\/strong><\/p>\n<p>Falamos de que \u00e9 unha emoci\u00f3n dif\u00edcil porque n<strong>on nos permite ser<\/strong>. A persoa que sentiu vergo\u00f1a nalg\u00fan momento da s\u00faa vida, xeralmente na infancia ou adolescencia, en pequenas ou grandes situaci\u00f3ns, puido levarlle a crer, ter a percepci\u00f3n subxectiva (xu\u00edzos negativos interiorizados), de que se equivocou, que fallou. Entende que non \u00e9 \u201ccorrecta\u201d e foxe de ser tachada de imperfecta, chegando a experimentar comportamentos de par\u00e1lises e fuxida. Por iso, a vergo\u00f1a \u00e9 unha emoci\u00f3n que tende a ser ocultada.<\/p>\n<p>Tr\u00e1tase dunha emoci\u00f3n moi <strong>contaxiosa<\/strong>, en especial de forma non verbal. As s\u00faas expresi\u00f3ns son o rubor, baixar ou ocultar a mirada, a ocultaci\u00f3n do rostro, timidez, algunha forma de contracci\u00f3n f\u00edsica, acompa\u00f1ada de torpeza e confusi\u00f3n.<\/p>\n<p>E \u00e9 unha <strong>emoci\u00f3n social<\/strong>, isto \u00e9, para experimentala require a presenza doutras persoas. \u00c9 pois, unha emoci\u00f3n con impacto social e relacional, como veremos m\u00e1is adiante.<\/p>\n<p>A vergo\u00f1a ten tam\u00e9n <strong>aspectos positivos<\/strong>. Os sentimentos que provoca te\u00f1en unha importante funci\u00f3n autorreguladora, protexe contra condutas inconvenientes.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Tipos de vergo\u00f1a<\/h4>\n<p>Desde unha primeira aproximaci\u00f3n \u00e1 emoci\u00f3n d\u00e1 vergo\u00f1a, podemos distinguir dous tipos :<\/p>\n<ul>\n<li>Por unha banda, a <strong>saudable vergo\u00f1a<\/strong>, que \u00e9 moment\u00e1nea, est\u00e1 relacionada e conectada con situaci\u00f3ns actuais e que nos protexen na nosa vulnerabilidade (por exemplo, cando saudamos na r\u00faa a unha persoa que confundimos con outra&#8230; e pode crear unha situaci\u00f3n inc\u00f3moda pero ef\u00e9mera que se pode superar cunha breve explicaci\u00f3n ou cun xesto de complicidade por ambas as partes).<\/li>\n<li>Por outra banda, <strong>vergo\u00f1a t\u00f3xica,<\/strong> que non perm\u00edtenos ser&#8230; e que est\u00e1 conectada con partes d\u00e1 personalidade, que pode levar \u00e1 persoa a falta de tolerancia e respecto por se mesma. As persoas nesta situaci\u00f3n n\u00e9ganse a se mesmas nun tento de axustarse ao que cren que se espera deles.<\/li>\n<\/ul>\n<p>A vergo\u00f1a \u00e9 t\u00f3xica cando \u00e9 intensa, pero non \u00e9 irremediable. Pode evolucionar ata ou <strong>orgullo<\/strong> cando a nosa historia evoluciona ou situ\u00e1monos dun xeito novo non noso contexto.<\/p>\n<p>As\u00ed mesmo, podemos clasificar esta emoci\u00f3n por &#8220;como me vexo?&#8221; (<strong>vergo\u00f1a interna<\/strong>), &#8220;como me ven os demais?&#8221; (<strong>vergo\u00f1a externa<\/strong>) e mesmo para como vexo a outras persoas? (<strong>vergo\u00f1a allea)<\/strong> no que as persoas se avergo\u00f1an de nos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Relaci\u00f3n da vergo\u00f1a con outras emoci\u00f3ns<\/h4>\n<p>A vergo\u00f1a pode aparecer ligada \u00e1 emoci\u00f3n do <a href=\"https:\/\/algalia.com\/es\/la-gramatica-del-miedo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>medo<\/strong><\/a>, como resultado da anticipaci\u00f3n, e comparte con este reacci\u00f3ns que poden levar a confundir a ambas, como as condutas de fuxida ou par\u00e1lise.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n pode aparecer da man da emoci\u00f3n da <strong>culpa<\/strong> (produto da frustraci\u00f3n do bloqueo protector) que se apoia en mecanismos de perfeccionamento e control, outra emoci\u00f3n de regulaci\u00f3n social do mesmo xeito que a vergo\u00f1a. A culpa conecta co que facemos (ou non facemos) e pode desencadear en empat\u00eda e acci\u00f3ns reparadoras (pedir perd\u00f3n, facer algo pola outra persoa). Enf\u00f3case cara a f\u00f3ra, cara \u00e1 outra persoa (que lle fixen\u2026?).<\/p>\n<p>A complexidade e dificultade da vergo\u00f1a, e a diferenza coa culpa, radica en que conecta coa identidade, co ser\u2026 Pode desencadear en reacci\u00f3ns de illamento, afastamento, desaparici\u00f3n (terra tr\u00e1game!) ou mesmo ruptura de contacto coa contorna\u2026, estratexias para fuxir do que a persoa pode considerar inaguantable para ela porque lle xera sufrimento. O enfoque \u00e9 cara \u00e1 mesma persoa (que fixen?).<\/p>\n<p>Cando a vergo\u00f1a e as s\u00faas reacci\u00f3ns emerxen, a <strong>empat\u00eda<\/strong> desaparece, tanto cara \u00e1 propia persoa como cara \u00e1s demais. \u00c9 preciso que outra persoa apoie e active a empat\u00eda coa que est\u00e1 atrapada na emoci\u00f3n da vergo\u00f1a para axudala a sa\u00edr da situaci\u00f3n que lle pode xerar consecuencias relacionales e sociais de calado.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Vergo\u00f1a nas organizaci\u00f3ns<\/h4>\n<p>Ademais de ser vivida con maior ou menor intensidade polas persoas que integran as organizaci\u00f3ns, \u00e9 unha emoci\u00f3n dif\u00edcil e oculta nas organizaci\u00f3ns, a\u00ednda que veremos que con moita presenza nas mesmas.<\/p>\n<p>\u00c9 relevante co\u00f1ecer, reco\u00f1ecer e desvelar situaci\u00f3ns vergonzantes nos equipos de traballo, a clientela, colaboradores, etc. Ditas situaci\u00f3ns xeran impacto porque esta emoci\u00f3n e as s\u00faas reacci\u00f3ns infl\u00faen nas relaci\u00f3ns interpersoais e na cooperaci\u00f3n mutua, as\u00ed como na execuci\u00f3n das tarefas encomendadas \u00e1s persoas e os equipos de traballo, influ\u00edndo, ademais, na creatividade e a innovaci\u00f3n persoal e grupal.<\/p>\n<p>A continuaci\u00f3n, expo\u00f1emos algunhas das t\u00e9cnicas presentes e m\u00e1is utilizadas nas contornas laborais para avergo\u00f1ar a outra\/s persoa\/s:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ocultar informaci\u00f3n<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Pode ser a unha ou varias persoas, e de modo consciente ou inconsciente. Por exemplo: compartir informaci\u00f3n s\u00f3 cun grupo de persoas cando hai m\u00e1is implicadas na toma de decisi\u00f3ns.<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\"><em>T\u00e9cnicas para evitala ou neutralizala<\/em><\/span>:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>A persoa que non recibiu a informaci\u00f3n que consideraba precisa traslada que non recibiu toda a informaci\u00f3n e solic\u00edtaa.<\/li>\n<li>\u00a0Quen ten que trasladar a informaci\u00f3n a todas as persoas implicadas en tomar unha decisi\u00f3n conta antecedentes se fose preciso, e explica toda a informaci\u00f3n posible\u2026 Presta atenci\u00f3n, indaga, solicita canal de contidos-back, incl\u00fae a aquelas persoas que calan, etc.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ridiculizar<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>A trav\u00e9s de burlas, sarcasmo, bromas despectivas\u2026 ou tratar \u00e1s persoas como incompetentes, inadecuadas.<\/p>\n<p>A v\u00edtima chega a calar, mesmo rirse, para mostrar que non lle afecta a \u201cbroma para ser aceptada ou non ser vista.<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\"><em>T\u00e9cnicas para evitala ou neutralizala:<\/em><\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Non rirse cando algu\u00e9n ri doutra persoa ou dunha mesma.<\/li>\n<li>Romper o silencio e preguntar \u201cDesculpa, que acabas de dicir?\u201d<\/li>\n<li>Deixar claro que o comportamento non \u00e9 aceptable.<\/li>\n<li>Manter a calma.<\/li>\n<li>Promover unha cultura organizacional do respecto e apoio mutuo.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Invisibilizar a algu\u00e9n como medio de exclusi\u00f3n<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Non mirar, escoitar ou dirixirse \u00e1 persoa\u2026 Adoita producirse a trav\u00e9s da linguaxe non verbal.<\/p>\n<p>A persoa que sente invisibilizada pode chegar a sentirse menos valiosa ou perder a s\u00faa identidade.<\/p>\n<p><em><span style=\"text-decoration: underline;\">T\u00e9cnicas para evitala ou neutralizala:<\/span><\/em><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Visibilizar a todas as persoas, confirmando e reco\u00f1ecendo as s\u00faas achegas, nome\u00e1ndoas. Por exemplo, en reuni\u00f3ns, a persoa que a dinamiza fai part\u00edcipes e pregunta a todas as persoas.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Dobre castigo<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Acci\u00f3n de castigar sen importar o que a persoa faga. Deval\u00faase \u00e1 persoa faga o que faga. Se participa, fanlle entender que quere ocupar moito espazo. Se non o fai, que non asume responsabilidade, non se implica.<\/p>\n<p>Provoca desesperanza na persoa e sae mal parada faga o que faga e por moito que se esforce.<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\"><em>T\u00e9cnicas para evitalas ou neutralizalas:<\/em><\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Desvelar e trasladar a situaci\u00f3n \u00e1\/s persoa\/s que exercen o dobre castigo, pedindo soluci\u00f3ns construtivas.<\/li>\n<li>Tomar distancia cando se toma conciencia de que se trata t\u00e9cnica de dominaci\u00f3n e para avergo\u00f1ar.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Culpar e avergo\u00f1ar<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Invisibilizar, ridiculizar e dobre castigo poden provocar situaci\u00f3ns de culpa e\/o vergo\u00f1a. Detr\u00e1s hai un mal exercicio do poder.<\/p>\n<p>Quen culpa quiz\u00e1 queiran evitar asumir a s\u00faa propia responsabilidade, atribu\u00edndolla a outras persoas ou a situaci\u00f3ns externas.<\/p>\n<p>Por exemplo: hai unha situaci\u00f3n de acoso laboral e atrib\u00faen a que a persoa que a sofre \u201cnon ten car\u00e1cter\u201d.<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\"><em>T\u00e9cnicas para evitalas ou neutralizalas:<\/em><\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Quen se sente culpable\/avergo\u00f1ada, ser consciente de onde prov\u00e9n o sentirse as\u00ed ante determinadas situaci\u00f3ns.<\/li>\n<li>E en lugar de culpar e avergo\u00f1ar, fomentar a cultura do apoio, prestando atenci\u00f3n ao positivo que achega esa persoa. Indagar e ofrecer axuda.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Para a reflexi\u00f3n persoal ou de equipo<\/h4>\n<p>Reco\u00f1eces estas t\u00e9cnicas de vergo\u00f1a na t\u00faa organizaci\u00f3n? Que outras identificas? Que consecuencias te\u00f1en para as persoas na t\u00faa organizaci\u00f3n? Como te posicionas ante as mesmas? Como pode promover a t\u00faa organizaci\u00f3n unha cultura de colaboraci\u00f3n, empat\u00eda, apoio mutuo e orgullo?<\/p>\n<p>Se queres profundar nesta e noutras emoci\u00f3ns para a transformaci\u00f3n emocional e benestar das persoas na t\u00faa organizaci\u00f3n, o programa VIRADA proporciona espazos te\u00f3ricos (obradoiros formativos, proxecto de impacto organizacional) e vivenciais (encontros outdoor e sesi\u00f3ns de coaching) para elo.<\/p>\n<p>Lembra que este programa artic\u00falase en d\u00faas iniciativas principais:<\/p>\n<ul>\n<li>O desenvolvemento do liderado directivo de persoas, <a href=\"https:\/\/algalia.com\/gl\/programa-virada\/virada-liderado\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">VIRADA Liderado<\/a>.<\/li>\n<li>O desenvolvemento da efectividade de equipos de traballo, <a href=\"https:\/\/algalia.com\/gl\/programa-virada\/virada-equipos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">VIRADA Equipos<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Consulta as caracter\u00edsticas de cada un e inscr\u00edbete<strong>\u00a0antes do 17 de febreiro de 2023<\/strong>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Bego\u00f1a Su\u00e1rez, coach de VIRADA e Xerente de AMIPA. <\/em><a href=\"https:\/\/asociacionamipa.gal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Web<\/a>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<pre><\/pre>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Desde a proposta do programa VIRADA entendemos as emoci\u00f3ns como un dos tres eixos centrais do mesmo, xunto coa linguaxe e o corpo, cos que est\u00e1n interrelacionadas. Emoci\u00f3n prov\u00e9n do lat\u00edn emovere, que est\u00e1 formado por ex \u201ccara a f\u00f3ra\u201d e movere, \u201cremover, sacar dun lugar, retirar\u201d, pero tam\u00e9n \u201csacudir\u201d. Nesta ocasi\u00f3n, queremos contribu\u00edr a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/algalia.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12702"}],"collection":[{"href":"https:\/\/algalia.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/algalia.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/algalia.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/algalia.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12702"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/algalia.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12827,"href":"https:\/\/algalia.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12702\/revisions\/12827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/algalia.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}